Jeśli prawdą jest, że Unia Europejska rozwija się poprzez kryzysy, to znaczy, że jej przyszłość rysuje się  w jasnych barwach – wbrew dzisiejszemu czarnowidztwu. Zagęściły się problemy i wyzwania, wewnętrzne i światowe, jakich nie spodziewano się w spokojnej dekadzie lat 90-tych, zwieńczonej historycznym rozszerzeniem wspólnoty europejskiej w roku 2004. Czy wzniesie to integrację na wyższy poziom, zgodnie z dialektyka rozwoju przez kryzys, czy też pogrąży w marazmie lub nawet narazi na roztrwonienie dotychczasowego dorobku? Oto jest pytanie, które nie jest obojętne dla Polski, jako kraju zainteresowanego spójnością wspólnoty europejskiej. W naszym interesie jest zarówno wewnętrzna solidarność i otwartość wspólnego rynku, jak i zbiorowa siła 27 krajów na arenie międzynarodowej, zwłaszcza zaś w obliczu nieprzewidywalnego Wschodu.

 

Zanim doszło do dzisiejszego kryzysu, który rozlewa się po świecie z siłą tsunami, zanim zajrzała w oczy Europie niepewność energetyczna,  Unia Europejska szukała odpowiedzi na trzy, główne wyzwania. Przypominam je, gdyż pozostają aktualne w dłuższej perspektywie. Po pierwsze, jak obronić swą pozycję w dynamicznym, globalnym otoczeniu. Dynamicznym, z uwagi na większą innowacyjność USA oraz ekspansję Chin i Indii, odnowione mocarstwowe ambicje Rosji ( wsparte rosnącymi cenami ropy i gazu ) oraz wojowniczy świat islamu. Odpowiedzią, niezbyt udaną, była Strategia Lizbońska, bezradna także wobec demografii Starej Europy, która reprezentuje na progu XXI wieku 30 proc. potencjału gospodarczego, ale tylko 6 proc. ludności świata ( 15 % gdy rodziła się wspólnota, tylko 3 % w perspektywie roku 2050 ). Drugim wyzwaniem było przewodzenie światu w walce z ociepleniem klimatu, co zrodziło ambitne pakiety klimatyczno-energetyczne, niezwykle kosztowne dla gospodarki, zwłaszcza dla naszej energetyki, opartej na węglu. Wreszcie, trzecie wyzwanie – wewnętrzne, jak usprawnić mechanizm decyzyjny UE. Odpowiedź w postaci nowego traktatu, zwanego wcześniej konstytucją , a potem Traktatem Lizbońskim, okazała się problemem, samym w sobie, do dziś nie rozwiązanym.

 

Wszystko to pozostaje aktualne, ale zostało zepchnięte w cień przez kryzys finansowy, spotęgowany w styczniu 2009 roku przez kryzys energetyczny. Ocieplenie klimatu staje się groźbą abstrakcyjną dla ludzi odciętych od dostaw gazu w warunkach tegorocznej, srogiej zimy.  Wzrósł poziom lęku i niepewności na obszarze wspólnoty, która po II wojnie światowej uwolniła miliony mieszkańców Europy od groźby wojny i wszelkich egzystencjalnych lęków. Dlatego wartość Unii Europejskiej będzie mierzona zdolnością rozwiązania namacalnych problemów gospodarczych, energetycznych, bezpieczeństwa, a nie problemów klimatycznych, czy traktatowych, wciąż aktualnych, ale bardziej odległych od codziennych, ludzkich potrzeb.

 

-------------------------------------------

 

Zapoznaj się z propozycjami zarówno zwykłych obywateli, jak i polityków biorących udział w debacie. Jak dotąd byli to Bogusław Sonik, Adam Bielan, Adam Gierek i Michał Olszewski. Dyskutuj, komentuj, proponuj - dołącz do debaty i już dziś wpływaj na kierunek rozwoju Unii Europejskiej!