Panie Stanisławie,
Jako uczestnik Szczytu Obywateli Europy w Brukselii, mogę Pana - z całą odpowiedzialnością zapewnić, iż wszyscy uczestnicy Debaty mieli takie same możliwości swobodnego wypowiadania się w każdym z 23 języków UE. Możliwości techniczne sprawiają, iż nie ma dziś barier dla organizowania wielkich debat z udziałem różnojęzycznych gremiów. Jedynym mankamentem jest to, że tłumaczenia docierają do słuchaczy z około 20-sekundowym opóźnieniem. Obserwując postępy w elektronice, można skonstatować, iż w przyszłości (trudno mi określić bliżej ten termin), być może 5-10 lat, nie będzie żadnego problemu z porozumiewianiem się między sobą ludzi mówiących różnymi językami.
Pragnę także ustosunkować się do Pańskiej aktywności związanej z propagowaniem esperanta, jako języka powszechnie używanego w UE i nie tylko. Sam jestem osobą znającą esperanto i popieram wszelkie inicjatywy z nim związane. Ale muszę Pana zmartwić, iż ku memu rozgoryczeniu, spośród 150 uczestników Debaty brukselskiej nie znalazł się nikt, kto posługiwałby się esperantem. Natomiast wszyscy, w mniejszym lub większym stopniu wykazywali znajomość angielskiego.
Myślę, że równie jak o esperanto można byłoby lobbować na rzecz języka katalońskiego, walońskiego, kaszubskiego czy migowego, z których ten ostatni jest autentycznie najprostszym językiem świata, wymagającym jedynie umiejętności manualnego przekazywania informacji.
Nie myślę, iż ktoś, kto posługuje się drugim, trzecim czy kolejnym językiem obcym, nie jest w stanie wyrażać głębi swojej myśli. Przykładem może być Józef Korzeniowski-Conrad, którego językiem narodowym był polski, jednak pisał znakomicie po angielsku.
W Europie i świecie było w przeszłości wiele języków dominujących - grecki, łacina, hiszpański, portugalski, francuski, niemiecki, rosyjski i inne. Nie można także przewidzieć, jaki język stanie się w przyszłości - może chiński? Nie pozostaje zatem nic innego, jak tylko nauka języków obcych, gdyż jest to jedyna droga do poznania świata, do komunikowania się pomiędzy narodami, do integracji społeczeństw - z zachowaniem, oczywiście wartości i tradycji narodowych i kulturowych oraz z poszanowaniem tych samych wartości reprezentowanych przez innych.
Z szacunkiem - Andrzej Nadolski